Unijne oznaczenia treści AI
Wraz z wejściem w życie kolejnych obowiązków wynikających z AI Act Unia Europejska udostępniła zestaw oficjalnych ikon, które mogą być wykorzystywane do oznaczania treści wygenerowanych lub zmodyfikowanych przez sztuczną inteligencję. To ważna informacja dla firm, wydawców, twórców i podmiotów korzystających z narzędzi generatywnej AI, ponieważ nowe rozwiązania mają zwiększyć przejrzystość komunikacji i pomóc odbiorcom rozpoznawać materiały stworzone z udziałem sztucznej inteligencji.
Jakie treści wymagają oznaczenia?
Unijne ikony zostały opracowane z myślą o oznaczaniu treści, które zostały wygenerowane lub zmodyfikowane przez systemy AI. Ich zadaniem jest umożliwienie odbiorcom łatwego rozpoznania materiałów powstałych przy udziale sztucznej inteligencji oraz ograniczenie ryzyka dezinformacji.
Obowiązek ujawniania wykorzystania AI obejmuje przede wszystkim deepfake’i, czyli wygenerowane lub zmodyfikowane przez sztuczną inteligencję obrazy, nagrania audio i materiały wideo, które przypominają rzeczywiste osoby, miejsca, wydarzenia lub obiekty i mogą sprawiać wrażenie autentycznych.
Regulacje dotyczą również tekstów wygenerowanych lub zmodyfikowanych przez AI, publikowanych w celu informowania społeczeństwa o kwestiach leżących w interesie publicznym. Dotyczy to jednak wyłącznie materiałów, które nie zostały poddane ludzkiemu przeglądowi redakcyjnemu i za które żadna osoba fizyczna lub prawna nie przyjęła odpowiedzialności redakcyjnej.
Kiedy unijne oznaczenia treści AI nie są wymagane?
AI Act przewiduje kilka wyjątków od obowiązku ujawniania wykorzystania sztucznej inteligencji. Ograniczone obowiązki dotyczą materiałów o charakterze artystycznym, kreatywnym, satyrycznym lub fikcyjnym. W takich przypadkach informacja o wykorzystaniu AI powinna zostać przedstawiona w sposób odpowiedni, który nie utrudnia odbioru dzieła.
Przepisy nie wymagają również oznaczania treści wykorzystywanych zgodnie z prawem do wykrywania, zapobiegania, prowadzenia dochodzeń lub ścigania przestępstw.
Wyłączenie obejmuje także teksty stworzone przy wsparciu AI, które zostały poddane procesowi weryfikacji przez człowieka lub kontroli redakcyjnej, a odpowiedzialność za ich publikację ponosi konkretna osoba lub organizacja.
Trzy rodzaje ikon AI
Unijny zestaw oznaczeń obejmuje trzy podstawowe warianty stosowania ikon.
Pierwszy to ikona podstawowa, wykorzystywana wtedy, gdy sztuczna inteligencja uczestniczyła w tworzeniu treści lub gdy stosowane są dodatkowe oznaczenia tekstowe wyjaśniające zakres użycia AI.
Drugi wariant przeznaczony jest dla treści w pełni wygenerowanych przez sztuczną inteligencję. Dotyczy materiałów, w których nie występują elementy stworzone przez człowieka ani redakcyjna kontrola człowieka poza samym przygotowaniem polecenia dla systemu AI. Przykładem mogą być całkowicie wygenerowane filmy typu deepfake, utwory muzyczne, grafiki czy automatycznie tworzone podsumowania wiadomości.
Trzecia ikona służy do oznaczania treści częściowo zmodyfikowanych przez AI. Może to być na przykład fotografia, w której za pomocą sztucznej inteligencji zamieniono twarz osoby na twarz polityka albo zdjęcie pustego mieszkania wzbogacone cyfrowo o wygenerowane wyposażenie.
Jak prawidłowo prezentować oznaczenia?
Komisja Europejska wskazuje, że ikony powinny być widoczne i łatwe do rozpoznania już przy pierwszym kontakcie odbiorcy z materiałem. Oznaczenie nie powinno być zasłaniane przez inne elementy interfejsu ani ukrywane przed użytkownikiem.
Zasadą jest również bezpośrednie osadzanie ikony w treści, tak aby była widoczna także po pobraniu lub dalszym udostępnianiu materiału. Dopuszczalne są rozwiązania alternatywne, takie jak nakładki interfejsu użytkownika, jeżeli zapewniają one równoważny poziom widoczności.
Unia Europejska zachęca także do stosowania rozwiązań zwiększających dostępność, takich jak odpowiednia wielkość oznaczeń, jasne komunikaty tekstowe oraz możliwość odczytu informacji przez technologie wspomagające.
Ikony są dobrowolne, obowiązek informowania już nie
Sama możliwość korzystania z oficjalnych unijnych ikon ma charakter dobrowolny. Każdy może używać ich bezpłatnie i bez konieczności uzyskiwania zgody Komisji Europejskiej czy AI Office. Nie oznacza to jednak, że obowiązki wynikające z AI Act są opcjonalne.
Przepisy nakładają obowiązek odpowiedniego informowania odbiorców o określonych rodzajach treści wygenerowanych lub zmodyfikowanych przez sztuczną inteligencję. Stosowanie unijnych ikon może wspierać realizację tych wymogów, jednak odpowiedzialność za zgodność publikowanych materiałów z przepisami pozostaje po stronie podmiotu wykorzystującego systemy AI.
Dla branży reklamowej, marketingowej i wydawniczej oznacza to kolejny krok w kierunku większej transparentności wykorzystania sztucznej inteligencji oraz budowania zaufania odbiorców do treści publikowanych w środowisku cyfrowym.
Źródło: digital-strategy.ec.europa.eu
Zobacz także:
